اختلال شخصیت وسواسی (OCPD) چیست
اختلال شخصیت وسواسی، یکی از مشکلات روانی و پیچیدهای است که برخی افراد را تحت تأثیر خود قرار میدهد. این اختلال به عنوان “اختلال وسواسی-اجباری” هم شناخته میشود و معمولاً با وسواسهای مکرر و مضر همراه است. افراد مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی به شدت مشغول فکر کردن به افکار و عملکرد خود هستند. در این مقاله به بررسی عمیق اختلال شخصیت وسواسی و عوامل تأثیرگذار بر این اختلال و همچنین ویژگی این افراد میپردازیم و راهکارهای مختلف برای مدیریت و تشخیص این بیماری و بهترین روش درمان این اختلال را نیز بررسی میکنیم.
اختلال شخصیت وسواسی چیست؟
افراد مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی Obsessive-Compulsive Personality Disorderبه عنوان افراد خیلی دقیق و دارای حساسیت نسبت به جزئیات شناخته میشوند. آنها از خود و دیگران انتظار دارند که همیشه که وظایفشان را به طور کامل و بدون نقص انجام دهند بدون کوچکترین مشکل و خطای ممکن و همچنین آنها بسیار افراد منظم و دقیقی هستند.
علائم اختلال شخصیت وسواسی
- خشکی و سردی در رفتار: افراد مبتلا به OCPD به نظر میرسند که احساسات خود را به دیگران نشان نمیدهند و روی روابط اجتماعی و وظایف خود کنترل زیادی دارند.
- کمالگرایی بیش از حد: این افراد بسیار کمال گرا هستند آنها از خود و دیگران انتظار دارند که همیشه کارها را به شکل کامل و بدون هیچ گونه اشتباهی انجام دهند.
- انعطافناپذیری: همچنین این افراد رفتار بسیار سرد و خشک و رسمی دارند و خود را با تغییرات جدید وفق نمیدهند و خود را از بقیه بالاتر میدانند.
افراد مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی با مشکلات جسمی و روانی مواجه هستند. این اختلال میتواند باعث افزایش استرس، اضطراب و حتی افسردگی شود. همچنین، روابط شخصی و حرفهای آنها نیز ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد و باعث مشکلات در زندگی و شغل خود شوند.
ویژگی افراد داری اختلال شخصیت وسواسی
- نیاز به نظم و تربیب شدید در انجام وظایف روزمره و شغل خود
- تمرکز بالا روی شغل و وظایف روزمره
- مشکل در تصمیم گیری نهایی
- دوری از خانواده و دوستان برای انجام وظایف خود
- فدا کردن روابط اجتماعی برای شغل
- سخت گیری بیش از حد و انتقاد از دیگران
- توجه بیش از حد روی جزئیات کار و وظایف خود
- کمال گرایی و زیاده خواهی بیش از حد
- برنامه خود را فهرست و دسته بندی میکنند
- وقت استراحت کافی و معمولاً تعطیلات و تفریحات ندارند
- معمولاً انتقاد پذیر نیستند و با دیگران سازش نمیکنند
- نیازمند دستور دادن به افراد دیگر
- این افراد معمولاً تمایلی به ریختن وسایل فرسوده یا بیارزش حتی وسایلی که ارزش احساسی ندارند.
- بی میلی به همکاری یا واگذاری اختیارات خود به دیگران مگر اینکه با فرد مقابل توافق کند که براساس شرایطی که فرد بیمار میخواهد انجام دهد.
- همچنین آنها بسیار خسیس در خرج کردن برای خود و دیگران هستند زیرا پول را برای دوای درد بلایی که قرار است در آینده برایشان پیش بیاید میدانند.
- وجدان کاری، سخت گیری و انعطاف ناپذیری بیش از حد نسبت به مسائل و ارزش های اخلاقی و اخلاقی
تفاوت وسواس فکری و عملی (OCD) با اختلال شخصیت وسواسی(OCDP)
خیلی از افراد تفاوت بین وسواس فکری و عملی(OCD) با اختلال شخصیت وسواسی(OCDP) را نمیدانند و فکر میکنند این دو اختلال با هم یکی هستند و تفاوتی با یکدیگر ندارند. اما جالب است بدانید این دو اختلال تفاوت بزرگی با یکدیگر دارند بیماران مبتلا به وسواس فکری و عملی معمولاً دارای افکار مزاحم و تکراری هستند و همچنین این افراد به طور مکرر در حال انجام وظایف خود میباشند و اهمیت بالایی به تمیزی میدهند به قدری که شاید در طول روز بارها دست خود را بشویند این افراد در زندگی روزمره خود دچار مشکل میباشند.
در مقابل افراد مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی دارای نظم و ترتیب شدیدی هستند و افرادی کمالگر و سختگیر و رفتار بسیار خشک و رسمی دارند.
علل بروز اختلال شخصیت وسواسی
علت دقیق بروز اختلال شخصیت وسواسی هنوز ناشناخته است، اما عوامل بر این است که عوامل ژنتیکی و محیطی و همچنین عوامل شیمیایی در آن نقش دارند.
- عوامل ژنتیکی
تحقیقات نشان داده است که اختلال شخصیت وسواسی در خانواده ها شایع تر است، که نشان می دهد عوامل ژنتیکی ممکن است نقشی در آن داشته باشند.
- عوامل محیطی
برخی از عوامل محیطی که ممکن است خطر ابتلا به این اختلال شخصیت را افزایش دهند عبارتند از:
- فرهنگ یا جامعه مدنی: برخی فرهنگها یا جوامع ممکن است بر ارزش های کمال گرایی و نظم تأکید بیشتری داشته باشند، که خطر ابتلا به اختلال شخصیت وسواسی را افزایش دهد.
- شرایط سخت دوران کودکی: مانند سوء استفاده و بی توجهی در سنین پایین یا از دست دادن والدین
- عوامل شیمیایی
مهمترین عوامل شیمیایی که باعث بروز شخصیت وسواس میشوند عبارتند از:
1.تغییرات در مغز: تحقیقات نشان داده است که تغییرات در ساختار مغز میتواند به بروز اختلال شخصیت وسواسی منجر شود. نواحی خاصی از مغز که با کنترل ترس و اضطراب مرتبط هستند، در افراد مبتلا به این اختلال ممکن است فعالیت نامناسبی داشته باشند.
2.افزایش سطح سروتونین: افزایش سطح سروتونین در مغز ممکن است باعث بروز اختلال شخصیت وسواسی شود. سروتونین یک نوروترانسمیتر مهم است که نقش اساسی در کنترل مزاج و اضطراب دارد.
علائم اختلال شخصیت وسواسی معمولاً در اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی شروع میشود. این علائم می تواند بر همه جنبه های زندگی فرد تأثیر بگذارد.
درمان اختلال شخصیت وسواسی
مشاور روان شناختی(CBT) انواع مختلف درمان وجود دارد اما موثرترین روش برای درمان این اختلال شخصیت CBT یا درمان شناختی-رفتاری میباشد. در این روش متخصص با فرد درمور تجربیات گذشته و رفتارهای نادرست خود آشنا میکند تا آنها را تغییر دهد. CBT یک روش درمان طولانی مدت است و ممکن است و چند ماه طول میکشد تا تأثیر کامل آن مشاهده شود.
با این حال، برای بسیاری از افراد مبتلا به OCPD می توانند با این روش به طور کتمل درمان شوند. در بعضی مواقع روش درمان روان شناختی به تنهایی نمیتواند اختلال شخصیت وسواسی را درمان کند. فرد نیاز به مصرف دارو دارد. معمولاً داروهایی که پزشک تجویز میکند از قبیل ضد افسردگی یا ضد اضطراب میباشد که باید تحت نظر پزشک مصرف شود. زیرا مصرف بیش از حد یا کم آن باعث بروز مشکلات جسمی و روانی میشود.
در برخی از موارد ترکیب روان درمانی و دارو میتواند روش موثری در درمان این اختلال باشد و بیشتر افراد از این روش درمان میشوند.
درمان این اختلال نیازمند مراقبت و پیگیری منظم آن است همچنین تغییر سبک زندگی به فرد کمک میکند تا این اختلال را مهار و درمان کند. تغییر سبک زندگی شامل چهار مرحله میشود.
مرحله اول: خواب کافی میتواند به سلامت روان فرد ضروری است. افراد مبتلا به اختلال شخصیت جبری حداقل به ۷ تا ۸ ساعت خواب در شب نیاز دارند.
مرحله دوم: ورزش منظم میتواند به تغییر رفتار و بهبود خلق و خو فرد کمک بزرگی کند این افراد حداقل به ۳۰ دقیقه تمرین و ورزش در طول روز نیاز دارند.
مرحله سوم: تغذیه سالم و رژیم غذایی مناسب میتواند به بهبود سلامت کلی فرد کمک کند. این افراد باید از خوردن غذای چرب و فرآوری شده پرهیز کنند.
مرحله چهارم: انجام دادن تکنیکهای آرامش مانند تنفس عمیق و مدیتیشن میتواند به کاهش علائم استرس و اضطراب فرد مبتلا کمک کند. آشنایی و تمرین این حرکات برای آنها بسیار مفید است.
خلاصه و نتیجه گیری
اختلال شخصیت وسواسی یک مشکل روانی پیچیده است که با ویژگیهایی از جمله خشکی و سردی در رفتار، کمالگرایی بیش از حد و انعطافناپذیری همراه است. عواملی که ممکن است باعث بروز اختلال شخصیت وسواسی شود. شامل عوامل ژنتیکی، محیطی و شیمیایی است. درمان این اختلال معمولاً با استفاده از روشهای مشاوره مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT) و در برخی موارد مصرف داروها انجام میشود. تغییر سبک زندگی نیز میتواند به بهبود و مدیریت این اختلال کمک بزرگی کند.در نهایت، تشخیص و درمان این اختلال باید توسط متخصصین روانشناس و روان درمان انجام شود و نیاز به پیگیری منظم و همکاری فرد مبتلا با پزشک مربوطه است.
