از شناخت تا درمان اضطراب پس از سانحه (PTSD)
اختلال اضطراب پس از سانحه یا PTSD یک اختلال روانی است که پس از یک رویداد ناخوشآیند برای فرد بوجود می آید که ممکن است از شروع اختلال فرد آسیب دیده متوجه وقوع آن نشود.اضطراب، استرس و تجربه احساسات منفی و ایجاد حس گناه در فرد از علائم این اختلال است.
در جامعه امروز اختلال اضطراب پس از سانحه موضوعی بسیار مهم میباشد و ممکن است افراد زیادی درگیر آن باشند ولی به علت ناآگاهی نسبت به این موضوع متوجه این اختلال درون خود نباشند، ما در این مقاله سعی کردیم این اختلال را به همراه علائم و روش های تشخیص و همچنین بهترین روش پیشگیری و درمان را به زباتن شاده برای شما بیان کنیم.
معرفی اختلال اضطراب پس از سانحه
اختلال اضطراب پس از سانحه یا (PTSD) یک اختلال اضطرابی است که به دنبال یک رویداد و اتفاق ناخوشایند بوجود می آید. این اختلال مدت کمی پس از حادثه شروع شود اما ممکن است عوارض آن تا چند ماه پس از سانحه مشخص نباشد. از جمله رویدادهایی که ممکن است باعث بوجود آمدن این اختلال شوند میتوانیم به جنگ، آتش سوزی، مرگ عزیزان یا سوءاستفاده جنسی اشاره کنیم.
همچنین علائم و نشانه های این اختلال به صورت فلشبک، که شامل تجربه های تکراری، خوابهای خیالی توهم با کابوس است که میتواند به همراه سوء تغذیه، استرس، بی خوابی، خشم و انزوا باشد که بیمار را میتواند در زندگی شخصی دچار مشکلات زیادی کند.
علائم اختلال پس از سانحه PTSD
علائم اختلال اضطراب پس از سانحه در فاصه کمی از رخداد شروع شود اما ممکن است تا چند سال طول بکشد تا عوارض بروز پیدا کند. این علائم باعث بروز مشکلات زیادی در زندگی روزمره فرد و همچنین باعث اختلال در محیط کار و اجتماع میشود و ممکن است توانایی و تمرکز بیمار رو به شدت دچار آسیب کند. اختلال پس از سانحه علائم مختلفی دارد که رایج ترین آنها عبارتند از:
- خاطرات آزار دهنده
داشتن خاطرات یا یادآوری آن رویداد که به افکار مزاحم مشهور هستند بسیار دردناک و آزار دهنده هستند.
- اجتناب
عدم تمایل به صحبت کردن درباره واقعه و اجتناب از قرارگیری در موقعیت هایی که فرد آسیب دیده را به یاد رویداد می اندازد.
- تغییرات منفی در افکار و روحیات
تفکرات و بد بینی های فرد بیمار در مورد خود و اطرافیان و اقدام به سرزنش کردن خود به صورت متوالی، بی انگیزه شدن
در قبال کارهایی که قبلا حس لذت به او میداد و حس ناتوانی در انجام امور شخصی و شغلی
- تغییرات منفی در عواطف و رفتارهای فیزیکی
احساس گناه و سرزنش، احساس ناامنی، کم شدن میل و رغبت نسبت به زندگی و فعالیت، مشکلات زیادی نظیر استرس دائم وفوبیا و اضطراب
مازوخیسم خطرناکترین و دردناک ترین اختلال دنیا است.
علائم جسمی اختلال پس از سانحه PTSD
- تعریق، سردرد، مشکلات گوارشی، اختلال در خوابیدن، درد در ناحیه قفسه سینه
- ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن که منجر به عفونت ها و مشکلات ناشی از عدم سلامت آن برای بدن میشود.
- ایجاد اختلالات زیاد در خواب که منجر به بدخلقی و خستگی و عدم تعادل میشود.
علائم اختلال اضطراب پس از سانحه در کودکان
در کودکان تا سن 6 سال ممکن است علائمی نظیر موارد زیر باشد.
- شب ادراری
- لکنت زبان و ناتوانی در صحبت کردن
- وابستگی بیش از حد به والدین یا اطرافیان
- اجرای مقداری از حادثه ی پیش آمده در فعالیت های روزانه یا هنگام بازی کردن
در کودکان بالای 8 سال ممکن است، علائم و عوارض همانند بزرگسالان بروز پیدا کند و در شرایطی کودک و نوجوان میتوانند فکر انتقام در ذهن خود پرورش دهند. در صورت آزار جنسی کودکان و نوجوانان ممکن است علائم زیر رخ دهد.
- بروز رفتاری جنسی نامناسب
- ترس و اضطراب و عدم تعادل روحی
- رفتارهای خشن و پرخاشگرانه
- استفاده از مواد مخدر و صدمه زدن به خود
شدت علائم اختلال پس از سانحه PTSD
علائم اختلال اضطراب پس از سانحه ممکن است در بازه های مختلف زمانی رخ دهد و همچنین در شرایط خاص مثل اتفاقی که باعث یادآوری رویداد دردناک شود تغییر کند و باعث شدت بخشیدن به علائم وحالت روحی و جسمی بیمار شود. معمول ااخبارهای مربوط به سوانح طبیعی، جنگ، آتش سوزی و تجاوزات جنسی میتواند تا حد زیادی بروز شدت علائم رو بالا ببرد.
تشخیص اختلال اضطراب پس از سانحه
به طور کلی اگر خودتان یا شخصی را میشناسید که دارای علائم زیر است احتمال زیاد دچار اختلال PTSD است و شما میتوانید با آگاهی کامل نسبت به اختلال برای درمان خود یا اطرافیان اقدام کنید. این علائم میتواند با (تغییرات زیادی) آغاز شود که شامل موارد زیر میباشد:
- تغییرات رفتاری که شامل عملکرد ضعیف در کار و روند روزمرگی های فرد است.
- تغییرات احساسات که شامل خشم، اضطراب، پرخاشگری، بی قراری و عدم انگیزه است.
- تغییرات در افکار که شامل دیدگاه ها و نظرات منفی بر اطراف و مسائل مختلفی که فرد با آن در ارتباط است. اعم از روابط، خانواده، شغل، ارتباطات اجتماعی وتمرکز شدید بر ترس ها و اضطراب های ناشی از اختلال.
- تغییرات حالات جسمانی ناگهانی و غیرمنتظره شخص بیمار که شامل تعریق زیاد، درد قفسه سینه، نفس تنگی و پایین آمدن شدید سطح سیستم ایمنی بدن است.
پیشگیری از اختلال اضطراب پس از سانحه
معمولا افراد شغل های خاص نظیر مشاغل نظامی و امدادی که بیشتر در معرض مواجه با اختلال PTSD هستند آموزش های مرتبط درخصوص کاهش خطرات این اختلال را میبینند. اما در صورتی که با این مشکل مواجه شدند ممکن است دچار علائم کوتاه مدت مثل استرس، اضطراب، افسردگی و احساس گناه شوند. رسیدگی و کمک سریع به فرد آسیب دیده میتواند تا حد بسیار زیادی عواقب و خطرات ناشی از این اختلال را کاهش دهد. بنابراین چون نمیتوانیم از بروز این اختلال جلوگیری کنیم بهتر است در صورت مواجه با آن برای کنترل بهتر شرایط از راهکارهای زیر استفاده کنیم.
- در مورد حادثه یا رویداد با اطرافیان خود صحبت کنید.
- سعی کنیم جنبه مثبتی از حادثه در ذهن پرورش دهیم.
- روی مثبت اندیشی کارکنیم.
- دائما با افراد مهم زندگی ارتباط داشته باشیم.
- خود را تنها بازمانده حادثه تلقی نکنیم.
اختلال اضطراب اجتماعی چیست؟
درمان اختلال اضطراب پس از سانحه
درمان PTSD یک امر ضروری است زیرا فرد با درمان به روال سابق زندگی خود برمیگردد. روان درمانی مهمترین بخش در عرصه درمان این بیماری است و با ترکیب دو روش دیگر که در ادامه به آن میپردازیم باعث بهبود این بیماری میشود. همچنین دیگر روشهای درمان از جمله ورش مدیتیشن و انجام دادن تمرینات یوگا میتواند باعث کاهش علائم این اختلال بشود و به روند درمان کمک کند.
روان درمانی
طی جلسات متعدد روان درمانی (صحبت درمانی) متخصص به فرد بزرگسال یا کودک کمک میکند تا الگوهای نادرست و مخرب خود را تغییر دهد و عواملی که پس از سانحه برای فرد اتفاق افتاده و باعث یادآوری و تکرار آن میشود را شناسیایی و درک کند.
درمان مواجههای
در این روش مشاور بیمار را با رویداد و حوادث دردناکی که فرد آن را تجربه کرده است روبه رو میکند تا فرد مبتلا با آن موضوع کنار بیاید تا به روند بهبود این اختلال سرعت ببخشد. این روش برای درمان کابوس و فلشبک موثر است.
نتیجه گیری
اختلال اضطراب پس از سانحه یا PTSD یک اختلال روانی است که به واسطه ی حادثه یا رخدادی تلخ برای شخص ایجاد میشود. که دارای علائمی نظیر، افسرگی، اضطراب و استرس شدید، پرخاشگری، عدم تعادل روحی و مشکلات جسمی است با در اختیار داشتن و آگاهی مناسب حول محور این اختلال تا حد بسیار زیادی میشود از خطرات و آسیب های آن جلوگیری کرد و در صورت حاد بودن این اختلال به شناخت و درمان آن پرداخت زیرا امر درمان یک پدیه بسیار مهم و ضروری است.
