اختلال شخصیت نمایشی چیست و راههای تشخیص آن کدامند
شاید برای شما پیش آمده باشد که با افرادی روبرو شوید که رفتارهای غیرمعمولی دارند، مانند نقش بازی کردن، آراستگی بیش از حد یا پوشیدن لباسهای نامتعارف. این افراد همچنین ممکن است احساسات خود را به صورت اغراقآمیز نشان دهند و به توجه و تحسین دیگران نیاز شدیدی داشته باشند. اگر این علائم را در کسی مشاهده کردید، ممکن است او به اختلال شخصیت نمایشی (هیستریونیک) مبتلا باشد. ضمن اینکه، این افراد دارای احساسات ناپایدار و دمدمی مزاح هستند.
به بیان ساده تر این افراد اگر مورد توجه و ستایش و تحسین قرار نگیرند و مدام مورد تایید دیگران نباشند دچار افسردگی شدید میشوند تا حدی که میتواند فرد به خودکشی فکر کند یا به خود آسیب جسمی وارد کند. البته بعضی از نشانه ها و علائم این اختلال را نباید با رفتارهای اجتماعی معمول جامعه مقایسه کرد. ما در این مقاله سعی کردهایم اختلال شخصیت نمایشی را به زبان ساده برای شما بیان کنیم. همچنین علائم و روشهای تشخیص این نوع اختلال به همراه بهترین روشهای درمان اختلال شخصیت نمایشی برای شما شرح دهیم پس تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.
اختلال شخصیت نمایشی یا HPD چیست؟
اختلال شخصیت نمایشی یک نوع اختلال شخصیت است که همراه با احساسات بسیار شدید اما ناپایدار و بهم ریخته همراه است. شخصیت و عزت نفس این افراد در گرو رفتار دیگران است چرا که افراد دچارHPD هیچگونه ارزش و اعتباری برای خود قائل نیستند.
اغلب بیشتر افرادی که به این اختلال دچار میشوند بانوان هستند که در دوران بلوغ متوجه نشانههای آن میشوند و اگر مورد درمان و رسیدگی قرار نگیرند ممکن است با شدت گرفتن این اختلال شاهد ظهور نوعی وسواس فکری شوند که میتواند به روح و جسم آنها آسیب جدی وارد کند.
بروز این اختلال در آقایان نسبت به بانوان کمتر است. آنها سعی میکنند که اعتماد به نفس خود را تحت هر شرایطی در مقابل دیگران حفظ کنند و در اثبات برتری خود تلاش میکنند. معمولا آقایان برای جلب نظر دیگران مخصوصا جنس مخالف سعی در تغییر چهره و پوشش نامناسب و زننده دارند.
این افراد به شدت نیازمند توجه و تایید دیگران هستند بطوری که تمایل دارند کوچکترین عمل و رفتار آنها تحسین دیگران را به دنبال داشته باشد. ضمن اینکه افراد دارای اختلال شخصیت نمایشی غالبا متوجه مشکلات خود نیستند و نمیدانند که ممکن است چه آثار مخربی از خود به جای بگذارند.
اختلال شخصیت مرزی چیست ؟
علائم اختلال شخصیت نمایشی
برخی از علائم رایخ اختلال شخصیت نمایشی عبارتند از:
- افراد اگر مورد توجه و تحسین دیگران قرار نگیرند احساس ناراحتی و افسردگی میکنند.
- این افراد معمولا به سرعت دچار تغییر شخصیت و رفتار میشوند.
- معمولا با رفتارهای ناهنجار مثل خندیدن بلند و تغییر صدا و چهره سعی در جلب توجه دارند.
- دارای رفتار و شخصیت ثابت نیستند، گاهی میتوانند طولانی مدت غمگین باشند یا زمان زیادی را به شادی بگذرانند.
- از رفتارها و لباس های نامتعارف برای دیده شدن خود استفاده میکنند.
- اصولا ساده لوح و زودباور هستند و همیشه تحت تاثیر تحسین دیگران قرار میگیرند.
- روابط خودت را با دیگران خیلی جدی، صمیمی و جذاب میدانند.
- در مواجه شدن با جنس مخالف ممکن است رفتارهای جنسی نامناسب از خودت بروز دهند.
- نظرات و دیدگاه خود را قاطع و محکم بیان میکنند اما هیچگونه دلیل قابل قبولی برای آن ندارند.
- در گفتگو با دیگران به معمولا به جزئیات نمیپردازند و به کلی گویی بسنده میکنند.
- به ظاهر بدنی خود بسیار اهیت میدهند
- تصمیمات عجولانه و بدون فکر عمل می کنند
به طور کلی افراد دارای این اختلال حداقل باید پنج فاکتور از نشانه های بالا را داشته باشد.
چه نکاتی باعث ایجاد اختلال شخصیت نمایشی میشود؟
هنوز دلیل محکمی برای ابتلا به اختلال شخصیت نمایشی مشخص نشده است ولی متخصصان روانشناسی بر این باورند این اختلال تا حد زیادی میتواند به عوامل ژنتیکی و سابقهی خانوادگی مرتبط است. همچنین عدم وجود نظم در تربیت فرزندان میتواند تا حد زیای خطر ابتلا به این اختلال را افزایش دهد.
ممکن است کودک برای جلب نظر و رضایت والدین خود دست به رفتارهای نمایشی بزند که در صورت عدم تشخیص و کنترل والدین میتواند آثار و نتایج بسیار مخربی را به دنبال داشته باشد. ممکن است برخی از آسیب های دوران کودکی مثل عدم توجه و محبت یا از دست دادن والدین باعث ایجاد این اختلال شود. تربیت والدین در این امر بسیار مهم است زیرا افراط والدین در قبال فرزندان میتواند تا حد زیادی احتمال این ابتلا را افزایش دهد.
اختلال خودشیفتگی چیست؟
تشخیص اختلال شخصیت نمایشی
تشخیص اختلالات شخصیتی از جمله اختلال شخصیت نمایشی بسیار سخت است. زیرا بیمار سعی در انکار و پوشاندن آن میکند. اصولا این افراد وقتی دچار اضطراب و افسردگی قرار میگیرند و از دیگران طلب کمک میکنند، دلیل این عوارض خود را مسائل دیگری مطرح میکنند و قبول ندارند که دچار اختلال شخصیت نمایش هستند.
در صورت مشاهده ی علائم ذکر شده نقش خانواده در روند بهبودی میتواند خیلی موثر باشد. به طوری که اطرافیان یا خانواده سعی کنند بدون اینکه بیمار را مورد سرزنش یا نصیحت قرار دهند او را متقاعد کنند که نزد روانشناس متخصص بروند و علائم خود را مورد بررسی قرار دهد.
معمولا روانشناسان برای تشخیص این اختلال از تست ها و ترفندهای مختلفی طی جلسات متعدد استفاده میکنند.
درمان اختلال شخصیت نمایشی
تقربیا هیچ درمان ثابت و مطمئنی برای اختلال شخصیت نمایشی وجود ندارد و چون بیمار از پذیرش این اختلال در مورد خود مقاومت میکند روند درمان را کمی سخت میکند. اما به طور کلی روان درمانی و گفتاردرمانی تا حد زیادی میتوانند علائم این اختلال را کاهش و به بهبود آن کمک کنند و هدف درمان این است که بیمار بتواند با کشف مشکلات و کنترل آنها روابط سالم تری در جامعه داشته باشد. بیمار میتواند با پذیرش مشکل خود و با انجام ورزش یوگا به خود کمک کند.
برخی از مهمترین روش درمان اختلال شخصیت نمایشی شامل موارد زیر میشود.
- گروه درمانی: به این صورت است که گروهی از مبتلایان به اختلال شخصیت نمایشی تحت نظر درمانگر دور هم جمع میشوند و با گفتگو و ارتباط نزدیک با هم سعی در بروز مشکلات خود میکنند که در این حالت درمانگر میتواند کمک بیشتری در راستای بهبود بیماران کند.
- دارو درمانی : در این نوع درمان پزشک یا روان درمانگر با توجه به ضعف یا قوت این اختلال داروهای مربوط به افسردگی و کنترل اضطراب را تجویز میکند.
- شناختی،رفتاری: در این روش درمان بیمار با کمک روانشناس میتواند رفتارهای خود را مورد بررسی قرار دهد و در واقع دریابد که طرز تفکر و اعمالش چه تاثیری بر روند زندگی خود و اطرافیانش دارد.
- خانواده و زوج درمانی: زندگی اطرافیان و همسر بیمار به واسطه ی رفتارهای آن تحت تاثیر زیادی قرار میگیرد و حضور و کمک آنها و بیان مطالبی در مورد بیمار میتواند در روند بهبود آن بسیار موثر باشد.
- درمان حمایتی : درمان حمایتی به منظور احیای عزت نفس و مقابله کردن با شرایط فکری بیمار انجام میشود.
خلاصه و نتیجه گیری
اختلال شخصیت نمایشی یک نوع اختلال شخصیت محسوب میشود که در کودکی شخص به آن دچار میشود. فرد مبتلا به HPD دارای شخصیتی و احساساتی و ناپایدار است که معمولا از خود رفتارهای نامتعارف و ناهنجار از قببل واکنش های جنسی نامناسب، تغییر پوشش و ظاهر نامتعارف و حتی تغییر رفتارهای ناگهانی از خود بروز میدهد.
این افراد نیاز به توجه زیاد، تایید و تحسین دیگران دارند و در صورتی که مورد توجه دیگران قرار نگیرند ممکن است دچار اضطراب و آشفتگی و افسردگی شوند.از بهترین روش های درمان این اختلال میشود به روان درمانی و درمان حمایتی و شناختی، رفتاری اشاره کرد.
