تفاوت استرس و اضطراب چیست؟
مرز باریکی بین اضطراب و استرس وجود دارد خیلی از افراد این دو اختلال را با هم یکی میدانند اما این گونه نیست. در علم روانشناسی اختلاف استرس با اضطراب بسیار زیاد است. اگرچه ممکن است در برخی جاها تداخل داشته باشند. این دو واژه مشکلات روانی مختلفی را توصیف میکنند. در ادامه به توضیح تفاوتهای اصلی بین استرس و اضطراب میپردازیم.
همچنین ما در این مقاله سعی کردیم این استرس و اضطراب را به صورت جامع مورد بررسی قرار بدهیم و راههای مدیریت، پیشگیری و بهترین روش درمان این دو اختلال را به زبان ساده برای شما بیان کنیم.
جدول مقایسه و تشخیص افتراقی استرس و اضطراب
| تفاوتها | استرس | اضطراب |
|---|---|---|
| تعریف | واکنش طبیعی بدن به چالشها و فشارهای روزانه. | واکنش روانی و احساسی به تهدیدهای ناشناخته یا آیندهای که ممکن است اتفاق بیفتد. |
| منشأ | منشأ خارجی دارد و به موقعیتهای مشخصی مانند فشار کاری، مشکلات مالی یا مسائل خانوادگی مرتبط است. | منشأ داخلی دارد و ممکن است بدون وجود محرک مشخصی بروز کند. |
| مدت زمان | معمولاً موقتی است و پس از پایان یافتن موقعیت استرسزا کاهش مییابد. | میتواند طولانیمدت و مزمن باشد و بدون دلیل مشخصی ادامه پیدا کند. |
| نشانهها | تپش قلب، تعریق، سردرد، مشکلات خواب، خستگی، تحریکپذیری. | نگرانی بیش از حد، بیقراری، مشکلات تمرکز، تحریکپذیری، مشکلات خواب. |
| عوامل | عوامل محیطی و بیرونی مانند فشارهای کاری، مشکلات خانوادگی، رویدادهای مهم زندگی. | نگرانیهای بیاساس یا افکار منفی مکرر، اختلالات اضطرابی مانند اضطراب فراگیر، فوبیا. |
| پاسخ بدن | افزایش ترشح هورمونهای استرس مانند کورتیزول و آدرنالین. | واکنش مشابه با استرس اما ممکن است شدیدتر و مداومتر باشد. |
| درمان و مدیریت | مدیریت زمان، ورزش، تکنیکهای آرامسازی، مشاوره. | مشاوره روانشناسی، داروهای ضد اضطراب، تکنیکهای آرامسازی، تمرینات ذهنآگاهی. |
استرس چیست؟
اولین گام برای دانستن تفاوت این دو اختلال آشنایی کامل با هر دو موضوع است. استرس یک واکنش طبیعی به مواقع و شرایط مختلف در زندگی است. این وضعیت میتواند به عنوان یک واکنش بدنی به مواجهه با چالشها و تنشهای روزمره توصیف شود علائم استرس به طور کلی به سه دسته فیزیکی، ذهنی و عاطفی تقسیم میشود.
میتواند از عوامل مختلفی ناشی شود، از جمله فشار کاری، مسائل مالی، مشکلات خانوادگی یا حتی تغییرات اقتصادی این عوامل میتوانند به طور مستقیم یا غیرمستقیم تأثیرات منفی بر روحیه و سلامتی انسانها داشته باشند.
علائم استرس
برخی از رایج ترین علائم جسمی استرس می تواند شامل موارد زیر باشد:
- سردرد مداوم
- درد عضلانی
- ضعف
- تپش و ضربان قلب شدید
- تعریق بیش از حد
- لرزش دست و پا
- از دست دادن اشتها
- مشکلات گوارشی و عروقی
- کمبود خواب یا خواب بیش از اندازه
- نگرانی و ترس
- خستگی دائم در طول روز
- افسردگی
- تغییر خلق و خو
- تمرکز ضعیف روی انجیم وظایف روزمره خود
- احساس گناه یا شرم از عمل انجام داده
- عصبانیت یا پرخاشگری در موقعیت های مختلف
اضطراب چیست؟
همانطور که گفته شده بود مرز باریکی بین استرس و اضطراب وجود دارد. اضطراب به معنی نگرانی بیش از حد و مداومی که باعث بروز مشکلات جدی در زندگی روزمره میشود. علل اضطراب معمولاً پیچیدهتر هستند و ممکن است از عوامل ژنتیکی، تجربیات کودکی ناگوار، فشارهای اجتماعی، یا عوامل روانشناختی متنوع ناشی شوند.
بیشتر علائم اضطراب با استرس یکی میباشد اضطراب به طور عمومی به مدت حداقل شش ماه مداوم باشد و از نظر مدت زمان، معمولاً طولانیتر از استرس است. معمولاً شدت اختلال اضطراب شدید است و باعث بروز مشکلات جدی در شغل و زندگی روزمره میشود.
انواع علائم اضطراب
برخی از رایج ترین علائم اضطراب عباتند از :
- ضربان قلب سریع
- تعریق
- لرزش
- احساس نفس تنگی
- تهوع یا استفراغ
- درد قفسه سینه
- سرگیجه و حات تهوع
- خستگی مداوم
- ترس و وحشت
- بیقراری و نگرانی دائم در مسايل زندگی
- عصبانیت
- مشکلات در تمرکز
- مشکلات حافظه
- احساس جدایی از دنیای اطراف خود
4 تفاوت اصلی استرس با اضطراب
تفاوتهای اساسی بین استرس و اضطراب عبارتند از:
1.علت بروز: استرس اغلب توسط یک موقعیت چالش برانگیز یا تهدیدآمیز ایجاد میشود، در حالی که اضطراب میتواند از موقعیتهای خاص ناشی شود یا بدون هیچ دلیل مشخصی ایجاد شود.
2.مدت زمان: استرس واکنشی فیزیکی و روحی به فشار و مواقع تنشزاست که ممکن است به مدت کوتاهی باشد و پس از از بین رفتن عامل تنشی که منجر به آن شده، به حالت طبیعی بازگردد. از سوی دیگر، اضطراب یک وضعیت مزمن و نگرانی از وقوع اتفاقات ناخواسته یا مواجهه با وضعیتهای ترسناک است.
اضطراب به معنایی عمومی مرتبط با زمان بیشتری ادامه دارد و معمولاً به نگرانیهای خاص و فکرهای منفی مرتبط است. اضطراب ممکن است بیش از حد و مداوم باشد و تاثیرات جدی بر زندگی روزمره و عملکرد فرد داشته باشد.
3.شدت اختلال: شدت استرس میتواند خفیف، متوسط یا شدید باشد. در عین حال اضطراب اغلب شدید است و میتواند مانع از انجام کارهای روزمره شما شود.
4.عوارض: استرس میتواند باعث علائم جسمی و عاطفی شود. اضطراب میتواند باعث علائم جسمی و عاطفی شدید شود و میتواند منجر به اختلالات اضطرابی شود.
مدیریت استرس و اضطراب
اضطراب و استرس دو احساس گسترده در زندگی ما هستند و با روشهای متفاوتی قابل مدیریت است که در ادامه به آن اشاره میشود.
تکنیکهای آرامش بخش: یادگیری تکنیکهای آرامش بخش میتواند کمک برزگی در راستای مدیریت استرس و اضطراب کند. این تکنیکها عبارتند از مدیتیشن، یوگا و تمرین تنفس عمیق انجام دادن این تمرینات به آرامش ذهن و تعادل روانی کمک میکند.
استراحت کافی: خواب منظم و کافی در طول شب به مدت ۸ ساعت میتواند به افزایش توانایی مقابله با استرس و اضطراب کمک کند.
رژیم غذایی: رزیم غذایی مناسب و خوردن غذاهای مناسب و مغذی میتواند باعث بهبود عملکرد فرد شود. همچنین
مشاوره روانشناختی: یکی از بهترین روش برای مدیریت استرس و اضطراب مراجعه به مشاور روانشناختی میباشد. در این روش مشاور روشها و تکنیکهای مدیریت را به شما آموزش میدهد.
شبکه اجتماعی:داشتن ارتباطات اجتماعی و حمایت از دیگران میتواند به کاهش انفرادیت و افزایش احساس اتصال به دیگران کمک کند. اشتراک گذاری تجربیات و درخواست کمک از دوستان و خانواده میتواند تجربه اضطراب را آسانتر کند.
درمان استرس و اضطراب
استرس و اضطراب دو احساس گسترده در زندگی ما هستند و میتوانند تأثیرات زیادی در زندگی روزمره ما داشته باشند. با این حال، درمانهای موثری برای این شرایط وجود دارد. که در ادامه به آن می پردازیم.
در اینجا چند روش درمانی برای استرس و اضطراب آورده شده است:
درمان شناختی رفتاری (CBT): CBT یک نوع درمان روان درمانی است که به شما کمک میکند تا افکار و رفتارهای منفی خود را شناسایی و تغییر دهید. CBT میتواند به شما کمک کند تا با استرس و اضطراب کنار بیایید و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشید.
درمان رفتاری شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی (MBCT): MBCT یک نوع روش درمانی در CBT است که بر ذهن آگاهی تمرکز دارد. ذهن آگاهی به شما کمک میکند تا در لحظه حضور داشته باشید و افکار و احساسات خود را بدون قضاوت مشاهده کنید. MBCT به شما کمک میکند تا با استرس و اضطراب کنار بیایید و از بروز مجدد آن جلوگیری کنید.
دارو درمانی: در برخی از موارد مصرف دارو برای درمان استرس و اضطراب نیاز است. همچنین داروهای ضد اضطراب مانند بنزودیازپینها میتوانند به تسکین علائم کوتاه مدت کمک کنند. داروهای ضد افسردگی مانند مهارکنندههای بازجذب سروتونین انتخابی (SSRIs) نیز میتوانند به درمان اختلالات اضطرابی کمک کنند.
سخن پایانی
در نتیجه، استرس و اضطراب دو وضعیت مختلف در علم روانشناسی هستند. استرس واکنشی به شرایط تنشزا و فشارهای روزمره است که ممکن است به مدت کوتاهی باشد و پس از از بین رفتن عامل تنشی، به حالت طبیعی بازگردد. اضطراب به نگرانی مداوم و مدت زمان بیشتری اشاره دارد و معمولاً با نگرانیهای خاص و فکرهای منفی مرتبط است.
این دو وضعیت میتوانند از طریق تکنیکهای مدیریت استرس مانند مدیتیشن، ورزش منظم، و مشاوره روانشناختی مدیریت شوند. در صورتی که مشکلات شدیدتر باشند، ممکن است نیاز به درمان دارویی باشد که توسط متخصصین پزشکی یا روانشناسی تجویز میشود. همچنین، حمایت اجتماعی و ارتباطات مثبت نیز میتوانند از افزایش اضطراب و استرس جلوگیری کنند و به افراد کمک کنند تا با چالشهای زندگی بهتر کنار بیایند.
